Illustration

  THORARINN LEIFSSON : WRITER AND ILLUSTRATOR

Einkadans — dansar fyrir peninga

Ég dró sængina yfir haus og beið örlaga minna. Auja færði mér heitt te með hunangi sem sló á hóstann um sinn. Síminn suðaði sms-skilaboð annað slagið. Rúmið rakt eftir kaldan nætursvitann og sjálfsmyndin rjúkandi rúst. Þannig leið þessi morgun í dauðakippum.
Ég átti að mæta í upplestur rétt fyrir utan Kaupmannahöfn eftir hálfan annan klukkutíma. Færeyingurinn, útgefandi minn, hafði sent heilsíðu úr hverfisblaðinu í tölvupósti. Á blaðsíðu 16 brosti ég montinn framan í ljósmyndarann undir fyrirsögninni „Frásagnarverkstæði á lestarstöðinni“. Á sömu síðu blasti við mynd af valdsmannslegum kennara sem veifaði út öllum öngum fyrir framan heilan bekk af krökkum. Ég varð að klára þetta.

Auja heimtaði að koma með. Ég yrði mér að voða annars. Gengi fyrir lest í hitamókinu sagði hún.
– Fjandinn hafi það! emjaði ég þegar klukkutími var til stefnu. Tvöþúsund og fimmhundruð danskar eru sextíu þúsund íslenskar. Annaðhvort er maður í þessum bransa eða ekki. Annað hvort tekur maður þetta alvarlega eða ekki. Hafði ég ekki klárað Jónshús í gær? Með svitan lekandi niður í lopapeysuna eins og sauðkind á leiðinni í sláturhús. Hóstandi. Snýtandi mér þegar viskýröddin brast í miðjum lestri. Eða kannski hætti ég bara vegna þess að ég missti taktinn þegar Einar Már kom syndandi meðfram veggnum vopnaður kaffibolla og búinn að setja upp aðgerðasinnaðan mongólítasvip. Ég hætti mínútu of snemma. Fjandinn hirði mig og mitt helvítis kjaftæði!

Símaskilaboð frá Færeyingnum rufu þögnina.
„Lestin fer klukkan 14:20.“
Klukkutími til stefnu. Við skakklöppuðumst niður tröppurnar, ég með tölvutöskuna á annarri öxlinni. Út á strætóstoppustöð og þaðan áfram niður á járnbrautastöð. Það var enginn tími til að kaupa lestarmiðann.
– Erum við ekki örugglega með miða? spurði Auja andstutt þegar lestinn rumdi af stað.
Ég kinkaði kolli og beit í vörina um leið og ég skimaði út eftir ganginum í leit að lestarverði. Yrði að standa upp um leið og hann birtist og útskýra að ég þyrfti að lesa. Að ég væri með svínaflensu. Að ég myndi hósta framan í hann ef hann léti mig ekki í friði. Æ, mig auman. Fimmtán mínútur eftir. Ég hringdi í Færeyinginn til að fá aðstæður á hreint
– Þetta er á stöðinni sjálfri, drafaði hann pollrólegur. Hún heitir Emma. Eins og í íslensku. E…m…m…a.
Fimm mínútur eftir. Hvar var lestarvörðurinn? Loks runnum við inn á stöðina.

Ég tók eftir lestarverðinum um leið og hurðin opnaðist fyrir okkur. Þetta var ljóshærð frenja með grimmdarblik í augum sem skáskaut sér út á gang úr pínulitlum klefa um leið og við stigum út á pallinn. Við þvældumst inn eftir lestarpallinum. Grábrúnar byggingarnar höfðu hlutlaust yfirbragð, eins konar óvissu um eigin sekt, líkt og gamlar ljósmyndir af varðstöðvum Auschwitz. Loks gengum við fram á smávaxna gamla konu sem stóð í dyragætt og néri saman höndum. Hún kynnti sig sem Emmu og virtist þekkja mig af myndinni í lókalblaðinu.

Emma bandaði okkur inn í gráan kumbaldinn, eftir mjóum gangi og inn í rétthyrnt herbergi sem hefði sómt sér ágætlega sem einhvers konar tortúrklefi, um það bil fimm sinnum fimm metrar á stærð. Meðfram einum veggnum hafði gamla konan raðað stólum og komið fyrir myndvarpa á litlu borði. Hún hafði hulið endaveggin lauslega með hvítu laki og fyrir framan gluggavegginn andspænis stólaröðinni hafði hún komið fyrir snotru sýningartjaldi. Engin börn eða aðrir áheyrendur voru til staðar. Það hafði átt að koma eftirskólabekkur en fyrir misskilning var tvíbókað og ekki víst hvort einhver myndi mæta eða ekki.

Ég lét þetta ekki slá mig út af laginu. Stutt reynsla af upplestrum hafði kennt mér að rithöfundur mætti búast við öllu. Í raun fann ég til léttis.

Emma tók fram að ég ætti endilega að lesa hvort sem einhver kæmi eða ekki. Reyndar var von á samstarfskonu hennar sem birtist von bráðar. Örlítið yngri og kröftugri með sama sælubrosið á vörum og Emma. Um leið og ég tengdi tölvuna við myndvarpann útskýrði ég fyrir þeim að þetta væri alveg ágætt tækifæri til að æfa sig. Sama kvöld átti ég að koma fram fyrir fullu húsi í miðborg Kaupmannahafnar ásamt rjómanum af íslenskum rithöfundum.

Auja afsakaði sig, fór eitthvert fram og koma aftur með fullan poka af frönskum kartöflum stuttu síðar. Það sem eftir var sat hún líkt og andsetin á milli kvennanna og raðaði í sig kartöflum með fjarrænt geðveikisblik í augum. Konurnar opnuðu hvor sína fernuna með ávaxtasafa og létu lappirnar dingla niður af stólunum. Þær gengu í barndóm. Sátu þarna með sogrörin uppi í sér eins og tvær skólastelpur í sykursjokki.

Ég las upp úr „Leyndarmálið hans pabba“ og stýrði um leið myndasýningu með ofurmús sem ég hafði keypt á Leifsstöð nokkrum dögum áður. Gerði mér að leik að fara út á gang og herma eftir kynningu á mér sjálfum. Eftir tuttugu mínútna sýningu ákváðum við að þetta væri orðið gott. Emma dró stolt upp þykkt umslag með peningum og borgaði tvöþúsund og fimmhundruð danskar og lét mig kvitta fyrir greiðsluna.
Svo fylgdi hún okkur út, aðra leið en í upphafi. Við þrömmuðum eftir þröngum göngunum og beygðum nokkrum sinnum fyrir horn.
Emma útskýrði móð og másandi að ef vel gengi gætu þær stöllur haldið áfram með svipaðar uppákomur í framtíðinni. Við kvöddum gömlu konuna med handabandi við dyrnar úti í aðalsal lestarstöðvarinnar. Það fyrsta sem við sáum þegar við gengum inn í salinn var ræfilslegur táningur sem hjúfraði sig upp við skítugan vegginn í vanlíðan fráhvarfsins. Við hlið hans sátu tveir arabastrákar og svældu sígarettur eins og þeir hefðu einsett sér að fylla salinn af reyk. Feitlagin ljóshærð stelpa virti þá glottandi fyrir sér. Að koma út í þennan sal var eins og að detta úr sjálfumglaðri sögu eftir sænskan barnabókahöfund og út í veröld Kristjaníu F.
Ég ákvað að hringja í Færeyinginn og gefa skýrslu. Þetta var velheppnuð aðgerð þrátt fyrir allt. Sextíu þúsund íslenskar fyrir að tala við vegginn í kortér.

– Eru þetta fólk ekki með neinn heila? drafaði Færeyingurinn rólega í hinum enda línunnar. Maður gerir samkomulag. Maður boðar fólk á staðinn. Maður auglýsir. Maður sér til þess að einhver mæti!

Ég kvaddi og setti símann í vasann. Ef heppnin var með mér gæti ég náð að leggja mig andartak áður við læsum fyrir fullu húsi á Nörrebro. Allir vasar fullir af leigubílapeningum.


Post new comment

The content of this field is kept private and will not be shown publicly.
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • Images can be added to this post.
More information about formatting options